Władza rodzicielska a rozwód

Władza rodzicielska a rozwód.

W wyroku rozwodowym, zgodnie z art. 58 § 1 kro, Sąd obligatoryjnie orzeka o władzy rodzicielskiej. W znakomitej większości przypadków Sąd decyduje o pozostawieniu władzy rodzicielskiej obojgu rodziców. Czym jest władza rodzicielska? W jakich przypadkach Sąd może ograniczyć w wyroku rozwodowym władzę rodzicielską? Czy władza rodzicielska = kontakty z dzieckiem? Czym jest tzw. „porozumienie wychowawcze”? Odpowiedź na te pytania poniżej.

 1. Czym jest władza rodzicielska?

Władza rodzicielska to ogół praw i obowiązków przysługujący obojgu rodzicom od narodzin aż do uzyskania pełnoletności dziecka. Rodzice są obowiązani do podejmowania wspólnych decyzji dotyczących istotnych spraw dziecka. Władza rodzicielska obejmuje: a. pieczę nad dzieckiem (wychowanie dziecka, zapewnienie egzystencji i bezpieczeństwa); b. reprezentację dziecka (każde z rodziców może samodzielnie składać oświadczenia woli, zawierać umowy w imieniu dziecka, z wyjątkiem czynności między dziećmi oraz między dzieckiem a rodzicem lub małżonkiem rodzica); c. zarząd majątkiem dziecka .

2. Orzeczenie o władzy rodzicielskiej w wyroku rozwodowym.

W wyroku rozwodowym Sąd może:

  1. powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rozwiedzionym rodzicom;
  2. powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego z nich do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka;
  3. pozbawić władzy rodzicielskiej jedno lub oboje rodziców;
  4. zawiesić władzę rodzicielską jednego lub obojga rodziców wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rozwiedzionym rodzicom (por. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz prof. dr hab. Krzysztof Pietrzykowski 2018)

3. W jakich przypadkach można ograniczyć władzę rodzicielską ?

Tradycyjnie przyczyny ograniczenia władzy rodzicielskie dzieli się na zawinione i niezawinione. W istocie jednak w obydwu przypadkach przesłanką jest dobro dziecka.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej następuje w sytuacji zagrożenia dobra dziecka. Pozostaje bez znaczenia okoliczność, czy zagrożenie to zostało spowodowane niewłaściwym (w sensie pejoratywnym) postępowaniem rodziców, ich nieudolnością, czy też mylnym wyobrażeniem o tym, czego wymaga dobro dziecka. Nieistotne jest także,  czy zachowanie się rodziców jest zawinione. Zagrożenie dobra dziecka powinno mieć charakter poważny (por. Postanowienie SN z 27.10.1997 r. III CKN 321/97.).

Praktyka pokazuje, iż ograniczenie władzy rodzicielskiej w znakomitej większości spowodowane jest  nienależytym i zawinionym wykonywaniem władzy rodzicielskiej przez jednego z rozwodzących się małżonków. Najczęściej występującym problemem po stronie rodziców jest ich alkoholizm.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej, choć dużo rzadziej, może nastąpić również w sytuacji w której rozwodzący się rodzice nie mieszkają razem, a wykonywanie władzy przez obydwoje, właśnie z uwagi na owo rozłączenie może zagrozić dobru dziecka. Są to jednak rzadkie sytuacji. W praktyce mogą dotyczyć przypadków, w których jedno z rodziców przebywa na stałe poza granicami kraju.

4. Władza rodzicielska a rozwód. Kiedy sąd możne pozbawić władzy rodzicielskiej jednego z rodziców?

Pozbawienie władzy rodzicielskiej może nastąpić w razie zaistnienia jednej z przesłanek:

  1. niemożności wykonywania tej władzy z powodu trwałej przeszkody (np. długotrwałego więzienia jednego z małżonków, długotrwałej i poważnej choroby)
  2. nadużywanie władzy rodzicielskiej (na przykład nagminne stosowanie kar cielesnych, zmuszanie dziecka do czynów nierządnych)
  3. rażące zaniedbywanie przez rodzica obowiązków względem dziecka (brak elementarnej troski o rozwój fizyczny i duchowy dziecka)

5. Władza rodzicielska a kontakty z dzieckiem

Ograniczenie, czy nawet pozbawienie władzy rodzicielskiej co do zasady nie pozbawia rodzica prawa do kontaktu z dzieckiem.

6. Porozumienie wychowawcze (rodzicielskie)

Porozumienie wychowawcze (rodzicielskie) stanowi porozumienie rozwodzących się rodziców dziecka co do sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dzieckiem. Przepisy nie wskazują wprost jakie elementy powinny się w tym porozumieniu znaleźć.

Brak porozumienia nie stanowi sam w sobie podstawy do ograniczenia władzy rodzicielskiej jednego z rodziców.

Władza rodzicielska a rozwód – masz pytania? Zapraszam do kontaktu.

 

 

Dodaj komentarz