Najważniejsze zmiany w rozwodach w roku 2025 – podsumowanie

Autor: Michał Cyprian Jurczak

Zmiany w rozwodach. Miniony rok obfitował w rządowe pomysły dotyczące zmian w zakresie postępowania rozwodowego. Poniżej sprawdzam, czy i które z nich weszły w życie.

Wskazuję, które mają szanse na to by wkrótce stać się obowiązującym prawem, a które porzucono. Wpis powstał w odpowiedzi na liczne pytania ze strony moich klientów.

Alimenty – nowe zasady – tabele alimentacyjne – alimenty minimalne

Tablice alimentacyjne miały usprawnić postępowania sądowe w sprawach o alimenty. Pomysł Ministerstwa Sprawiedliwości zakładał, że sędziowie przy ustalaniu wysokości alimentów kierować się będą wskazaną w tabeli kwotą. Kwota ta miała zależeć od wysokości uzyskiwanych przez zobowiązanego dochodów wieku oraz ilości małoletnich podlegających alimentacji.

Tabele niemal natychmiast spotkały się z uzasadnioną krytyką. Słusznie wytykano, że znalazły się w nich koszmarne błędy – w pewnych sytuacjach przykładowo tabela przewidywał, że zobowiązany miał płacić alimenty wyższe od uzyskiwanych dochodów!

Tabele alimentacyjne – nie weszły w życie. Ministerstwo Sprawiedliwości bardzo szybko wycofało się z tego pomysłu. Mając na uwadze liczne kontrowersje, które wzbudziły nie widzę szans na powtórzenie tego pomysłu w najbliższym czasie.

Rezygnacja z orzekania o winie w rozwodzie – zmiany w rozwodach

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego w dniu 23 czerwca 2025 r. przyjęła projekt zakładający eliminacje winy rozkładu pożycia małżeńskiego jako elementu postępowania o rozwód i separację.  Jednocześnie projekt przewiduje pozostawienie  w niezmienionym kształcie koniecznych przesłanek orzeczenia rozwodu. Zapewnienia także ochronę małżonkowi słabszemu ekonomicznie, który mógłby zostać pokrzywdzony wobec nierównomiernego podziału wykonywanych obowiązków podczas trwania małżeństwa.

Zdaniem autorów projektu – wprowadzenie rozwiązań przyjętych w projektowanej ustawie doprowadzi do ograniczenia konfliktów okołorozwodowych spowodowanych orzekaniem o winie rozkładu pożycia, które godzą w dobro małoletnich dzieci rozwodzących się małżonków.

Proponowaną zmianą oceniam zdecydowanie pozytywnie.

Rezygnacja z orzekania o winie w rozwodzie – nie weszła w życie. Przewiduje, że wprowadzenie tej zmiany może budzić opór części parlamentarzystów oraz Prezydenta RP.

Rozwody poza Sądem (przed USC)

Jak czytamy na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości: pozasądowa procedura rozwodowa będzie dostępna dla małżeństw, między którymi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. To podstawowy warunek, bez którego rozwód nie jest możliwy. Dodatkowo konieczne jest spełnienie kilku wymogów:

  • małżonkowie muszą zgodnie chcieć rozwiązać swoje małżeństwo bez orzekania o winie,
  • nie mają wspólnych małoletnich dzieci,
  • ich małżeństwo trwało co najmniej rok,
  • między małżonkami nie toczy się już sprawa o rozwód, o separację z żądaniem rozwodu ani o unieważnienie małżeństwa.

Z proponowanego rozwiązania będą mogli skorzystać zarówno małżonkowie – obywatele polscy, jak i cudzoziemcy zamieszkujący w Polsce, ale tylko wówczas, gdy nie posiadają wspólnego obywatelstwa.

Procedura będzie dostępna tylko wtedy, gdy oboje małżonkowie zgodzą się także na sam tryb jej przeprowadzenia. W każdym przypadku pozostanie możliwość wyboru tradycyjnej drogi sądowej.

Rozwody pozasądowe – nie weszły w życie.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw, wprowadzający do polskiego systemu prawnego możliwość pozasądowego rozwiązania małżeństwa. Zatem istniejąc szanse na wejście w życie procedury rozwodów pozasądowych w 2026 r.

Rozwody pozasądowe mogą być w pewnych sytuacjach ułatwieniem. Warto jednak pamiętać o oczywistych ograniczeniach – chociażby takich, że w ramach tej procedury nie ma możliwości jednoczesnego podziału majątku.