Alimenty na byłego małżonka po rozwodzie – jak ich uniknąć?

W dzisiejszym świecie, w którym rozwody stały się niemal równie powszechne jak małżeństwa, kwestia wzajemnych obowiązków finansowych między byłymi małżonkami wciąż budzi liczne emocje i kontrowersje. Wielu osobom kojarzy się ona wyłącznie z alimentami na dzieci. Pamiętać należy jednak, że polskie prawo przewiduje również świadczenie alimentacyjne na rzecz byłego męża lub byłej żony. Alimenty na byłego małżonka. Temat ten często spychany jest na margines dyskusji publicznej.  Należy do jednego z najbardziej drażliwych zagadnień życia po rozwodzie. Dotyczy odpowiedzialności za utrzymanie osoby, z którą kiedyś dzieliliśmy wspólne życie, a obecnie – no cóż – często prowadzimy zażarte spory. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej tej, często pomijanej, a jednocześnie niezwykle istotnej materii prawa rodzinnego.

Alimenty na byłego małżonka – podstawa prawna

Podstawę prawną obowiązku alimentacyjnego między byłymi małżonkami stanowi art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jest to przepis szczególny, który określa, w jakich sytuacjach i na jakich zasadach jeden rozwiedziony małżonek może oczekiwać finansowego wsparcia od drugiego.

Zgodnie z § 1 tego artykułu, prawo do alimentów przysługuje małżonkowi rozwiedzionemu, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego i który znajduje się w niedostatku. Wysokość takiego świadczenia zależy wówczas od dwóch kluczowych czynników: usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego.

Znacznie szerszą ochronę przewiduje § 2. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód spowodował istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może – nawet gdy ten nie znajduje się w niedostatku – nałożyć na winnego obowiązek przyczyniania się do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb byłego współmałżonka.

Warto również zwrócić uwagę na § 3, który reguluje wygaśnięcie tego obowiązku. Co do zasady wygasa on z chwilą zawarcia przez uprawnionego nowego małżeństwa. Jednak, gdy zobowiązanym jest małżonek niewinny lub niewyłącznie winny, obowiązek alimentacyjny wygasa automatycznie z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że sąd, w wyjątkowych okolicznościach, postanowi go przedłużyć na wniosek uprawnionego.

Podsumowując, możemy wyróżnić dwa rodzaje obowiązku alimentacyjnego wobec byłego małżonka:

• podstawowy- wynikający z art. 60 § 1 kro
• rozszerzony – wynikających z art. 60 § 2 kro

Alimenty na byłego małżonka – dwa warianty – tabela

Zagadnienia praktyczne

Czy orzeczenie rozwodu z mojej wyłącznej winy oznacza automatycznie alimenty na rzecz drugiego małżonka ?

Nie. Wprawdzie orzeczenie rozwodu z winy wyłącznej stanowi przesłankę orzeczenia alimentów w wariancie rozszerzonym. Ale nie pociąga za sobą automatycznego orzeczenia alimentów.

Czy była żona może wystąpić o alimenty już po orzeczeniu rozwodu?

Tak. Alimenty na rzecz byłego małżonka mogą zostać orzeczone także w odrębnym postępowaniu. Mam tu na myśli postępowanie wszczęte już po zakończeniu postępowania o rozwód.

Czy alimenty na rzecz byłego małżonka mogą mięć charakter dożywotni ?

Tak. Może zaistnieć sytuacja, w której obowiązek zapłaty alimentów na rzecz byłego małżonka będzie nam – by użyć poetyckiego porównania – towarzyszył do końca naszych dni.

Czy była żona ma prawo do życia na równym poziomie co ja ?

Zasada równej stopy życiowej nie obowiązuje przy orzekaniu o alimentach na rzecz byłego małżonka. Oznacza to, że nie ma prostego przełożenia pomiędzy poziomem życia małżonka zobowiązanego do zapłaty alimentów a małżonka uprawnionego. Innymi słowy była żona nie będzie miała prawa do takiego samego stylu życia, jaki prowadził będziesz po rozwodzie. Jeżeli kupisz luksusowy samochód lub jacht. Nie oznacza, to że sąd orzeknie sumę alimentów pozwalających byłej małżonce na zakup lub chociażby wypożyczenie podobnego. Jednakże poziom życia małżonka zobowiązanego, jako element jego sytuacji materialnej, może wpłynąć na skłonność sądu do orzeczenia alimentów oraz ich wysokość. Można spotkać w kometarzach takie oto stwierdzenie,  że wysokość alimentów na rzecz byłego małżonka oscyluje pomiędzy środkami pozwalającymi na przeżycie a wyrównaniem  stopy życiowej.

Czy przy orzekaniu o alimentach na rzecz byłego małżonka sąd weźmie pod uwagę jej majątek ?

Tak. Jest to jeden z czynników, które sąd powinien uwzględnić przy o orzeczeniu i wysokości alimentów. Aczkolwiek nie jest to zagadnienie pozbawione kontrowersji.

Chcesz dowiedzieć się jak się obronić przed alimentami na TWOJĄ byłą małżonkę? Po więcej informacji zapraszam do kontaktu z Kancelarią.